Soạn Văn Bài: Thuật Ngữ

--- Bài mới hơn ---

  • Thuật Ngữ Bảo Hiểm Là Gì? Ý Nghĩa Những Thuật Ngữ Có Thể Bạn Chưa Biết
  • Một Số Các Thuật Ngữ Cơ Bản Trong Ngành Hàn Điện
  • Những Thuật Ngữ Cơ Bản Trong Forex: Thanh Khoản Là Gì?
  • Các Thuật Ngữ Cơ Bản Trong Forex Mà Trader Cần Biết
  • Chill Là Gì? Cách Dùng Chill Như Thế Nào Cho Đúng Và Ngầu
  • Soạn văn bài: Thuật ngữ

    I. Thuật ngữ là gì?

    Câu 1:

    • a. Cách giải thích thứ nhất chỉ dừng lại ở những việc nên đặc tính bên ngoài của sự vật. Đó là cách giải thích hình thành trên cơ sở kinh nghiệm, có tính chất cảm tính.

    • b. Cách giải thích thứ hai thể hiện được đặc tính bên trong của sự vật. Những đặc tính này phải qua nghiên cứu bằng lí thuyết và phương pháp khoa học.

    Trong hai cách giải thích trên, cách giải thích thứ nhất là cách giải thích nghĩa của từ ngữ thông thường; cách giải thích thứ hai là cách giải thích thuật ngữ chuyên môn, đòi hỏi phải có tri thức nhất định về lĩnh vực hoá học mới hiểu được thấu đáo.

    Câu 2: Các định nghĩa trên của những bộ môn khoa học khác nhau:

    • Thạch nhũ: thuật ngữ bộ môn Địa lí

    • Bazơ: thuật ngữ bộ môn Hoá học

    • Ẩn dụ: thuật ngữ môn Ngữ văn

    • Phân số thập phân: thuật ngữ môn Toán học.

    Những thuật ngữ trên chủ yếu dùng trong văn bản khoa học và công nghệ.

    II. Đặc điểm của thuật ngữ

    Câu 1:

    Trong mỗi lĩnh vực khoa học, kĩ thuật, công nghệ mỗi thuật ngữ chỉ biểu thị bằng một khái niệm và ngược lại, mỗi khái niệm chỉ được biểu thị bằng một thuật ngữ. Đặc điểm này phù hợp với yêu cầu về tính chính xác, thống nhất, tính quốc tế của khoa học, kĩ thuật, công nghệ.

    Câu 2:

    Muối ở trường hợp (b) được dùng theo phong cách văn bản nghệ thuật, mang sắc thái biểu cảm. Muối ở trường hợp (a) là thuật ngữ, được dùng theo ngôn ngữ khoa học, không mang sắc thái biểu cảm.

    Như vậy, thuật ngữ không có tính biểu cảm.

    III. Luyện tập

    Câu 1:

    • Lực là tác dụng đẩy kéo của vật này lên vật khác (Vật lý)

    • Xâm thực là quá trình phá hủy lớp đất đá phủ trên mặt đất do các tác nhân như gió, sóng biển, băng hà, nước chảy… (Địa lý)

    • Hiện tượng hóa học là hiện tượng sinh ra chất mới. (Hóa học)

    • Di chỉ là những dấu vết của người xưa đã cư trú và sinh sống (Lịch sử).

    • Thụ phấn là hiện tượng hạt phấn tiếp xúc với nhị hoa (Sinh học).

    • Lưu lượng là lượng nước chảy qua mặt cắt ngang lòng sông ở một điểm nào đó, trong một giây đồng hồ (Địa lí).

    • Trọng lực là lực hút của trái đất (Địa lý)

    • Khí áp là sức nén của khí quyển lên bề mặt trái đất (Địa lý)

    • Thị tộc phụ hệ là những dòng họ trong đó người đàn ông có quyền hơn người phụ nữ.

    • Đường trung trực là đường thẳng vuông góc với một đoạn thẳng tại điểm giữa đoạn ấy (Toán học).

    Câu 2:

    Mặc dù có nét nghĩa nào đó giống với thuật ngữ điểm tựa trong Vật lí (trong vật lí, điểm tựa là điểm cố định của một đòn bẩy, thông qua đó lực tác động được truyền tới lực cản; ở đoạn thơ này, điểm tựa có nghĩa một chỗ dựa tin tưởng, gánh trọng trách) nhưng từ điểm tựa ở đây không được dùng với tư cách là một thuật ngữ Vật lí mà nó được dùng với tư cách là ngôn ngữ nghệ thuật.

    Câu 3:

    VD: Trộn lẫn bột nghệ với sữa tươi đến khi được một hỗn hợp dẻo, mịn sau đó dùng để đắp lên mặt. (nghĩa thông thường)

    Câu 4:

    Cá là động vật có xương sống, ở dưới nước, bơi bằng vây, thở bằng mang. Như vậy, trong ngôn ngữ thông thường của chúng ta thì từ cá (cá voi, cá heo) không mang ý nghĩa chặt chẽ như định nghĩa của sinh học.

    Câu 5:

    Một trong những ý nghĩa cơ bản của thuật ngữ thị trường của Kinh tế học (thị: chợ – yếu tố Hán Việt) là chỉ nơi thường xuyên tiêu thụ hàng hoá; nhưng thuật ngữ thị trường (thị: thấy – yếu tố Hán Việt) của Vật lí lại khác hẳn: chỉ phần không gian mà mắt có thể quan sát được.

    Hiện tượng trên là hiện tượng đồng âm khác nghĩa vẫn thấy trong ngôn ngữ; nó chỉ vi phạm nguyên tắc một thuật ngữ – một khái niệm khi thuộc cùng một lĩnh vực chuyên môn. Trong những lĩnh vực khoa học, kĩ thuật, công nghệ khác nhau, có thể có những từ ngữ giống nhau về âm nhưng lại là những thuật ngữ với nội hàm khác nhau hoàn toàn.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Thuật Ngữ Tiếng Anh Chuyên Ngành Xây Dựng (Tải Trọng)
  • Các Loại Bạc Trượt (Journal Bearing)
  • Bj Là Gì ? Nghệ Thuật Thổi Kèn Đầy Đê Mê Cho Chàng Lê Tê Phê Trên Đỉnh Sung Sướng
  • Bj Là Gì? Cia Và Những Thuật Ngữ Trong Massage Vip
  • Bj Là Gì? Blow Job Là Gì? Cách Thổi Kèn (Bú Cu) Cho Chàng Sướng Nhất
  • Hướng Dẫn Soạn Bài Thuật Ngữ

    --- Bài mới hơn ---

  • Hospitality Là Gì? Tất Cả Những Điều Bạn Cần Biết Về Ngành Hospitality
  • Soạn Bài Lớp 9: Thuật Ngữ
  • Bàn Thêm Về Một Số Thuật Ngữ Triết Học, Chính Trị
  • Những Thuật Ngữ Triết Học Tư Tưởng Nhật Bản
  • Among Us Có Thể Là Game Esports Thành Công Kế Tiếp
  • b) Đọc các định nghĩa sau và cho biết chúng thuộc bộ môn nào?

    Thạch nhũ là sản phẩm hình thành trong các hang động do sự nhỏ giọt của dung dịch đá vôi hoà tan trong nước có chứa axít cácbôníc.

    – Bazơ là hợp chất mà phân tử gồm có một nguyên tử kim loại liên kết với một hay nhiều nhóm hiđrôxít. – Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó. – Phân số thập phân là phân số mà mẫu số là luỹ thừa của 10.

    Các định nghĩa trên của những bộ môn khoa học khác nhau: thạch nhũ – địa lí; bazơ – hoá học; ẩn dụ – ngữ văn; phân số thập phân – toán học. Mỗi chuyên môn khoa học, công nghệ thường có những từ ngữ biểu thị những khái niệm riêng và chúng chủ yếu được sử dụng trong những văn bản khoa học, công nghệ. Đó chính các thuật ngữ.

    2. ĐẶC ĐIỂM CỦA THUẬT NGỮ a) Trong mỗi lĩnh vực khoa học, kĩ thuật, công nghệ mỗi thuật ngữ chỉ biểu thị bằng một khái niệm và ngược lại, mỗi khái niệm chỉ được biểu thị bằng một thuật ngữ. Đặc điểm này phù hợp với yêu cầu về tính chính xác, thống nhất, tính quốc tế của khoa học, kĩ thuật, công nghệ. b) So sánh từ muối trong hai trường hợp sau và cho biết ở trường hợp nào từ này mang sắc thái biểu cảm? (1) Muối là tinh thể trắng, vị mặn, thường tách từ nước biển, dùng để ăn. (2) Ai ơi chua ngọt đã từng Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau.

    Muối ở trường hợp (2) được dùng theo phong cách văn bản nghệ thuật, mang sắc thái biểu cảm. Muối ở trường hợp (1) là thuật ngữ, được dùng theo ngôn ngữ khoa học, không mang sắc thái biểu cảm.

    4. Cho hai câu sau: a) Nước tự nhiên ở sông, hồ, ao, biển,… là một hỗn hợp. b) Đó là một chương trình biểu diễn hỗn hợp nhiều tiết mục. Từ hỗn hợp trong câu nào được dùng với ý nghĩa thuật ngữ? Biết rằng hỗn hợp hiểu theo môn Hoá học là “nhiều chất trộn lẫn vào nhau mà không hoá hợp thành một chất khác”, còn theo định nghĩa thông thường thì hỗn hợp là “gồm có nhiều thành phần trong đó mỗi thành phần vẫn không mất đi tính chất riêng của mình”. 5. “6. Một trong những ý nghĩa cơ bản của thuật ngữ thị trường của Kinh tế học (thị: chợ – yếu tố Hán Việt) là chỉ nơi thường xuyên tiêu thụ hàng hoá; nhưng thuật ngữ thị trường (thị: thấy – yếu tố Hán Việt) của Vật lí lại khác hẳn: chỉ phần không gian mà mắt có thể quan sát được. Điều này có vi phạm nguyên tắc một thuật ngữ – một khái niệm không? Vì sao? Trong Sinh học, cá voi, cá heo được xếp vào lớp thú, vì tuy những động vật này có xương sống, ở dưới nước, bơi bằng vây, nhưng không thở bằng mang mà thở bằng phổi“. Dựa vào nhận định này, hãy định nghĩa thuật ngữ cá.

    Hiện tượng trên là hiện tượng đồng âm khác nghĩa vẫn thấy trong ngôn ngữ; nó chỉ vi phạm nguyên tắc một thuật ngữ – một khái niệm khi thuộc cùng một lĩnh vực chuyên môn. Trong những lĩnh vực khoa học, kĩ thuật, công nghệ khác nhau, có thể có những từ ngữ giống nhau về âm nhưng lại là những thuật ngữ với nội hàm khác nhau hoàn toàn

    --- Bài cũ hơn ---

  • Các Chuyên Ngành Y Khoa Như ‘nhi Khoa’, ‘phụ Khoa’, ‘sản Khoa’, ‘lão Khoa’ Dịch Sang Tiếng Anh Như Thế Nào?
  • Thuật Ngữ Siêu Âm Không Trùng Với Thuật Ngữ Sản Khoa. Tại Sao Thời Kỳ Mang Thai Siêu Âm Khác Với Sản Khoa
  • Dịch Thuật Chuyên Ngành Sản Khoa
  • Một Số Thuật Ngữ Hay Dùng Trong Chuyên Ngành Sản
  • Các Thuật Ngữ Sản Khoa Phụ Nữ Cần Phải Biết Khi Chuẩn Bị Mang Thai
  • Soạn Bài Thuật Ngữ Lớp 9

    --- Bài mới hơn ---

  • Các Chuyên Đề Ngữ Văn 9 Hướng Dẫn Luyện Tập Về Thuật Ngữ
  • Thuật Ngữ, Trắc Nghiệm Ngữ Văn Lớp 9
  • Soạn Bài Thuật Ngữ Lớp 9 Đầy Đủ Hay Nhất
  • Là Fan King Of Rap 2021: Bạn Đã Nắm Rõ Những Thuật Ngữ Của ‘dân Trong Nghề’?
  • Punchline Là Gì? Punchline Phổ Biến Trong Rap Việt Từ Bao Giờ
  • Soạn bài Thuật ngữ lớp 9 1. Điền thuật ngữ vào chỗ trống. – Lực là tác dụng đẩy, kéo của vật này lên vật khác – Xâm thực là hiện tượng làm hủy hoại dần dần lớp đất đá phủ trên mặt đất do các tác nhân: gió, băng hà, nước chảy… – Hiện tượng hóa học là hiện tượng trong đó có sinh ra chất mới. – Từ đồng nghĩa là những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa – Di chỉ là nơi có dấu vết cư trú và sinh sống của người xưa – Thụ phấn là …

    1. Điền thuật ngữ vào chỗ trống.

    – Lực là tác dụng đẩy, kéo của vật này lên vật khác

    – Xâm thực là hiện tượng làm hủy hoại dần dần lớp đất đá phủ trên mặt đất do các tác nhân: gió, băng hà, nước chảy…

    – Hiện tượng hóa học là hiện tượng trong đó có sinh ra chất mới.

    – Từ đồng nghĩa là những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa

    – Di chỉ là nơi có dấu vết cư trú và sinh sống của người xưa

    – Thụ phấn là hiện tượng hạt phấn tiếp xúc với đầu nhụy (sinh học)

    – Lưu lượng là lượng nước chả qua mặt cắt ngang lòng sông ở một điểm nào đó, trong một giây đồng hồ (địa lí)

    – Trọng lực là lực hút của trái đất (vật lí)

    – Khí áp là sức ép của khí quyển lên bề mặt trái đất (địa lí)

    – Đường trung trực là đường thẳng vuông góc với một đoạn thẳng tại điểm giữa của điểm ấy

    2. Từ “điểm tựa” không được dùng như một thuật ngữ vật lí. “Điểm tựa” dùng như một thuật ngữ mang ý nghĩa tinh thần, chỉ chỗ dựa cho một hoạt động nào đó của con người.

    3. a. “Hỗn hợp” dùng như một thuật ngữ.

    b. “Hỗn hợp” dùng như một từ thông thường.

    4. Định nghĩa “cá”: Cá là loại động vật sống dưới nước, bơi bằng vây và thở bằng mang.

    – “Cá heo”, “cá voi” là tên gọi phổ thông của các loài cá thuộc lớp thú, bơi bằng vây nhưng thở bằng phổi. Con người dựa vào những đặc tính, hình dạng của chúng để đặt tên. Căn cứ vào đặc điểm sống dưới nước và bơi bằng vây để gọi chung chúng là “cá”.

    5. Hiện tượng đồng âm này không vi phạm nguyên tắc thuật ngữ vì chúng được sử dụng trong những lĩnh vực, phạm trù khác nhau.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Thuật Ngữ Sách Giáo Khoa Ngữ Văn Lớp 9
  • Terminology Là Gì? Giải Đáp Thắc Mắc Về Ngôn Ngữ Học
  • Thuật Ngữ Là Gì? Tìm Về Hiểu Về Thuật Ngữ Là Gì?
  • Thuật Ngữ Là Gì? Nêu Ví Dụ (Ngữ Văn 9)
  • Soạn Bài Thuật Ngữ (Chi Tiết)
  • Soạn Bài Thuật Ngữ (Chi Tiết)

    --- Bài mới hơn ---

  • Thuật Ngữ Là Gì? Nêu Ví Dụ (Ngữ Văn 9)
  • Thuật Ngữ Là Gì? Tìm Về Hiểu Về Thuật Ngữ Là Gì?
  • Terminology Là Gì? Giải Đáp Thắc Mắc Về Ngôn Ngữ Học
  • Thuật Ngữ Sách Giáo Khoa Ngữ Văn Lớp 9
  • Soạn Bài Thuật Ngữ Lớp 9
  • THUẬT NGỮ LÀ GÌ? Trả lời câu 1 (trang 87 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1): So sánh hai cách giải thích về nghĩa của từ “nước” và từ “muối” Trả lời:

    – Cách giải thích thứ nhất chỉ dừng lại ở những đặc tính bên ngoài của sự vật (Dạng lỏng hay rắn? Màu sắc, mùi vị như thế nào? Có ở đâu hay từ đâu mà có?). Đó là cách giải thích trên cơ sở kinh nghiệm, có tính chất cảm tính.

    – Cách giải thích thứ nhất là cách giải thích nghĩa của từ ngữ thông thường, còn cách giải thích thứ hai là cách giải thích của thuật ngữ.

    Trả lời câu 2 (trang 88 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1): a. Các định nghĩa này thuộc những bộ môn nào? b. Những từ ngữ được định nghĩa (in đậm) chủ yếu được dùng trong văn bản nào? Trả lời:

    a.

    – Thạch nhũ trong Địa lý;

    – Ba-dơ trong Hóa học;

    – Ẩn dụ trong Văn học;

    – Phân số thập phân trong Toán học.

    b) Những từ ngữ được định nghĩa chủ yếu được dùng trong loại văn bản về khoa học, kĩ thuật, công nghệ.

    Phần II ĐẶC ĐIỂM CỦA THUẬT NGỮ Trả lời câu 1 (trang 88 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1): Thử tìm xem những thuật ngữ dẫn trong mục trên còn có ý nghĩa nào khác không? Trả lời:

    – Những thuật ngữ trong mục 2 ở trên không còn ý nghĩa nào khác.

    Trả lời câu 2 (trang 88 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1): Cho biết trong hai ví dụ sau, ở ví dụ nào, từ muối có sắc thái biểu cảm. Trả lời:

    – Từ “muối” ở ví dụ (a) là một thuật ngữ, không có tính biểu cả không gợi lên những ý nghĩa bóng bẩy, “muối” là muối chứ không phải là một cái gì khác.

    – Từ “muối” ở ví dụ (b) là một từ có sắc thái biểu cảm (chỉ những vết vả, gian truân mà con người phải nếm trải trong đời).

    Câu 1 Trả lời câu 1 (trang 89 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1): Điền các thuật ngữ khoa học vào chỗ trống thích hợp: Lời giải chi tiết:

    – Lực là tác dụng đẩy, kéo của vật này lên vật khác (Vật lí).

    – Xâm thực là toàn bộ các quá trình phá hủy lớp đất đá phủ trên mặt đất do các tác nhân: gió, băng hà, nước chảy… (Địa lí)

    – Hiện tượng hóa học là hiện tượng trong đó có sinh ra chất mới (Hóa học).

    – Trường từ vựng là tập hợp tất cả các từ có nét chung về nghĩa (Ngữ văn).

    – Di chỉ là nơi có dấu vết cư trú và sinh sống của người xưa (Lịch sử).

    – Thụ phấn là hiện tượng hạt phấn tiếp xúc với đầu nhụy (Sinh học).

    – Lưu lượng là lượng nước chảy qua mặt cắt ngang lòng sông ở mộ điểm nào đó, trong một giây đồng hồ. Đơn vị đo: m 3/s (Địa lí).

    – Trọng lực là lực hút của Trái Đất (Vật lí)

    – Khí áp là sức ép của khí quyển lên bề mặt Trái Đất (Địa lí).

    – Đơn chất là những chất do một nguyên tố hóa học cấu tạo nên (Hóa học).

    – Thị tộc phụ hệ là thị tộc theo dòng họ người cha, trong đó nam cc quyền hơn nữ (Lịch sử)

    – Đường trung trực là đường thẳng vuông góc với một đoạn tại điểm giữa của đoạn ấy (Toán học).

    Câu 2 Trả lời câu 2 (trang 90 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1): Trong đoạn trích này, điểm tựa có được dùng như một thuật ngữ vật lí hay không? Ở đây có ý nghĩa gì? Lời giải chi tiết:

    Tuy nhiên, trong đoạn trích này, từ điểm tựa không được sử dụng như một thuật ngữ.

    – Từ này dùng đẽ chỉ nơi làm chỗ dựa chính cho hoạt động cách mạng, nó được dùng với tư cách là ngôn ngữ nghệ thuật.

    Câu 3 Trả lời câu 3 (trang 90 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1): Cho biết hai câu sau đây, trường hợp nào hỗn hợp được dùng như một thuật ngữ, trường hợp nào hỗn hợp được dùng như một từ ngữ thông thường. a. Nước tự nhiên ở ao, hồ, sống, biển,… là một hỗn hợp. b. Đó là một chương trình biểu diễn hỗn hợp nhiều tiết mục. Hãy đặt câu với từ hỗn hợp dùng theo nghĩa thông thường. Lời giải chi tiết:

    * Dựa vào nghĩa thuật ngữ của từ hỗn hợp và nghĩa của từ hỗn hợp được hiểu một cách thông thường, ta có thể xác định:

    a) Hỗn hợp trong ví dụ (a) được dùng như một thuật ngữ.

    b) Hỗn hợp trong ví dụ (b) được dùng như một từ thông thường.

    * Đặt câu với từ hỗn hợp dùng theo nghĩa thông thường: Ba em nuôi cá bằng thức ăn hỗn hợp.

    Câu 4 Trả lời câu 4 (trang 90 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1): Căn cứ vào cách xác định của sinh học, hãy định nghĩa thuật ngữ cá. Có gì khác nhau giữa nghĩa của thuật ngữ này với nghĩa của từ cá theo cách hiểu thông thường của người Việt. Lời giải chi tiết:

    – Định nghĩa từ cá trong sinh học: Cá là động vật có xương sống, ở dưới nước, bơi bằng vây, thở bằng mang.

    – Theo cách hiểu thông thường của người Việt (thể hiện qua cách gọi cá heo, cá voi, cá sấu) thì cá không nhất thiết phải thở bằng mang.

    Câu 5 Trả lời câu 5 (trang 90 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1): Trong kinh tế học, thuật ngữ thị trường chỉ nơi thường xuyên tiêu thụ hàng hóa , còn trong quang học, thuật ngữ thị trường chỉ phần không gian mà mắt có thể quan sát được. Hiện tượng đồng âm này có vi phạm nguyên tắc một thuật ngữ – một khái niệm đã nêu ở phần Ghi nhớ không? Vì sao? Lời giải chi tiết:

    Hiện tượng đồng âm giữa thuật ngữ thị trường trong kinh tế học và thuật ngữ thị trường trong quang học không vi phạm quy tắc một thuật ngữ – một khái niệm. Vì đây là hai thuật ngữ được sử dụng trong hai lĩnh vực khác nhau.

    chúng tôi

    --- Bài cũ hơn ---

  • Bài 1: Truyện Cổ Tích Thần Kì
  • Rửa Tiền Là Gì: Kiến Thức Bạn Cần Biết Năm 2021
  • Giáo Án Ngữ Văn 8
  • Định Nghĩa Đường Cao Tốc Tổng Giá Trị Của Khái Niệm Này. Đây Là Gì Đường Cao Tốc
  • Động Sản Và Bất Động Sản Theo Quy Định Của Pháp Luật Việt Nam
  • Soạn Bài Thuật Ngữ (Siêu Ngắn)

    --- Bài mới hơn ---

  • Soạn Văn Lớp 9 Bài Thuật Ngữ Chi Tiết, Ngắn Gọn Nhất
  • Soạn Văn 9 Ngắn Nhất Bài: Thuật Ngữ
  • Bộ Từ Vựng Tiếng Anh Chuyên Ngành Nhà Hàng, Khách Sạn Bạn Cần Biết
  • Tất Cả Về Thuật Ngữ Nhiếp Ảnh
  • Hướng Dẫn Lấy Nét Khi Chụp Ảnh
  • Soạn bài Thuật ngữ

    I, Thuật ngữ là gì?

    Câu 1 (trang 87 Ngữ Văn lớp 9 Tập 1): Cách giải thích thứ nhất ai cũng hiểu được. Cách giải thích thứ hai nếu ai không có kiến thức về hóa học thì sẽ rất khó hiểu

    Câu 2 (trang 88 Ngữ Văn lớp 9 Tập 1):

    a, Môn Địa lí, Hóa học, Ngữ văn, Toán

    b, Những từ được in đậm chủ yếu được dùng cho văn bản khoa học

    II, Đặc điểm của thuật ngữ

    Câu 1 (trang 88 Ngữ Văn lớp 9 Tập 1): Các thuật ngữ ở trên chỉ có một nghĩa, không có nghĩa nào khác

    Câu 2 (trang 88 Ngữ Văn lớp 9 Tập 1): Ví dụ b muối mang sắc thái biểu cảm. Nó ẩn dụ cho sự gắn bó, đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau

    Luyện tập

    Câu 1 (trang 89 Ngữ Văn lớp 9 Tập 1): Những từ cần điền theo thứ tự: Lực, Xâm thực, Hiện tượng hóa học, Trường từ vựng, Di chỉ, Thụ phấn, Lưu lượng, Trọng lực, Khí áp, Đơn chất, Thị tộc phụ hệ, Đường trung trực

    Câu 2 (trang 90 Ngữ Văn lớp 9 Tập 1):

    – Điểm tựa ở đây không được dùng như một thuật ngữ của Vật lí

    – Nó có ý nghĩa là nơi gửi gắm niềm tin và hi vọng của tác giả, của nhân dân trong sự nghiệp giải phóng dân tộc

    Câu 3 (trang 90 Ngữ Văn lớp 9 Tập 1):

    – Trường hợp a hỗn hợp được dùng như thuật ngữ. Trường hợp b “hỗn hợp” được dùng theo nghĩa thông thường

    – Thức ăn gia súc hỗn hợp

    Câu 4 (trang 90 Ngữ Văn lớp 9 Tập 1):

    – Định nghĩa từ “cá”: Cá là động vật có xương sống, ở dưới nước, bơi bằng vây, thở bằng mang

    – Khi chúng ta gọi “cá voi, cá heo” đấy là dựa trên đặc điểm sống dưới nước của chúng mà gọi

    Câu 5 (trang 90 Ngữ Văn lớp 9 Tập 1):

    Hai thuật ngữ “thị trường” không vi phạm nguyên tắc “một thuật ngữ – một khái niệm” vì đây là hai từ dùng trong hai lĩnh vực khoa học khác nhau. Đây đơn giản chỉ là hiện tượng đồng âm khác nghĩa.

    Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng….miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

    Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k6: chúng tôi

    Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

    Các bài Soạn văn lớp 9 siêu ngắn được biên soạn bám sát câu hỏi sgk Ngữ Văn lớp 9 Tập 1, Tập 2 giúp bạn dễ dàng soạn bài Ngữ Văn 9 hơn.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Soạn Văn Lớp 10 Bài Phong Cách Ngôn Ngữ Nghệ Thuật Ngắn Gọn Hay Nhất
  • Soạn Bài Phong Cách Ngôn Ngữ Nghệ Thuật
  • Soạn Bài Thuật Ngữ Hay Nhất
  • Soạn Bài Thuật Ngữ Sbt Ngữ Văn 9 Tập 1
  • Giải Thích Thuật Ngữ Trong Tiểu Thuyết Ngôn Tình
  • Soạn Bài Lớp 9: Thuật Ngữ

    --- Bài mới hơn ---

  • Bàn Thêm Về Một Số Thuật Ngữ Triết Học, Chính Trị
  • Những Thuật Ngữ Triết Học Tư Tưởng Nhật Bản
  • Among Us Có Thể Là Game Esports Thành Công Kế Tiếp
  • Up Selling Là Gì? Nghệ Thuật Bán Hàng Up
  • Các Thuật Ngữ Về Những Đôi Giày Bạn Đang Đi
  • Soạn bài lớp 9: Thuật ngữ

    Soạn bài: Thuật ngữ

    (1) Nước là chất lỏng không màu, không mùi, có trong sông, hồ, biển,… Muối là tinh thể trắng, vị mặn, thường tách từ nước biển, dùng để ăn. (2) Nước là hợp chất của các nguyên tố hiđrô và ôxi, có công thức là H2O. Muối là hợp chất mà phân tử gồm có một hay nhiều nguyên tử kim loại liên kết với một hay nhiều gốc axít.

    Gợi ý: Có nhiều cách giải thích khác nhau trước mỗi đối tượng. Có cách giải thích thông thường và cách giải thích của những lĩnh vực chuyên môn sâu. Trong hai cách giải thích trên, cách giải thích thứ hai là cách giải thích thuật ngữ chuyên môn, đòi hỏi phải có tri thức nhất định về lĩnh vực hoá học mới hiểu được thấu đáo.

    b) Đọc các định nghĩa sau và cho biết chúng thuộc bộ môn nào?

    • Thạch nhũ là sản phẩm hình thành trong các hang động do sự nhỏ giọt của dung dịch đá vôi hoà tan trong nước có chứa axít cácbôníc.
    • Bazơ là hợp chất mà phân tử gồm có một nguyên tử kim loại liên kết với một hay nhiều nhóm hiđrôxít.
    • Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó.
    • Phân số thập phân là phân số mà mẫu số là luỹ thừa của 10.

    Gợi ý: Các định nghĩa trên của những bộ môn khoa học khác nhau: thạch nhũ – địa lí; bazơ – hoá học; ẩn dụ – ngữ văn; phân số thập phân – toán học. Mỗi chuyên môn khoa học, công nghệ thường có những từ ngữ biểu thị những khái niệm riêng và chúng chủ yếu được sử dụng trong những văn bản khoa học, công nghệ. Đó chính các thuật ngữ.

    2. ĐẶC ĐIỂM CỦA THUẬT NGỮ

    a) Trong mỗi lĩnh vực khoa học, kĩ thuật, công nghệ mỗi thuật ngữ chỉ biểu thị bằng một khái niệm và ngược lại, mỗi khái niệm chỉ được biểu thị bằng một thuật ngữ. Đặc điểm này phù hợp với yêu cầu về tính chính xác, thống nhất, tính quốc tế của khoa học, kĩ thuật, công nghệ.

    b) So sánh từ muối trong hai trường hợp sau và cho biết ở trường hợp nào từ này mang sắc thái biểu cảm?

    (1) Muối là tinh thể trắng, vị mặn, thường tách từ nước biển, dùng để ăn. (2) Ai ơi chua ngọt đã từng Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau.

    Gợi ý: Muối ở trường hợp (2) được dùng theo phong cách văn bản nghệ thuật, mang sắc thái biểu cảm. Muối ở trường hợp (1) là thuật ngữ, được dùng theo ngôn ngữ khoa học, không mang sắc thái biểu cảm.

    c) Như vậy, thuật ngữ có tính biểu cảm không?

    II. RÈN LUYỆN KĨ NĂNG 1. Hãy điền những từ ngữ thích hợp vào chỗ trống – (…):

    a) (…) là tác dụng đẩy, kéo của vật này lên vật khác.

    b) (…) là làm huỷ hoại dần dần lớp đất đá phủ trên bề mặt đất do các tác nhân: gió, băng hà, nước chảy,…

    c) (…) là hiện tượng trong đó có sinh ra chất mới.

    d) (…) là tập hợp tất cả các từ có nét chung về nghĩa.

    e) (…) là nơi có dấu vết cư trú và sinh sống của người xưa.

    f) (…) là hiện tượng hạt phấn tiếp xúc với đầu nhuỵ.

    Gợi ý: lực, xâm thực, hiện tượng hoá học, trường từ vựng, di chỉ, thụ phấn.

    3. Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: Nếu được làm hạt giống để mùa sau Nếu lịch sử chọn ta làm điểm tựa Vui gì hơn làm người lính đi đầu Trong đêm tối tim ta làm ngọn lửa!

    (Tố Hữu, Chào xuân 67)

    Ở đây, từ điểm tựa có được dùng như một thuật ngữ Vật lí hay không?

    Thử phân tích ý nghĩa của từ điểm tựa trong đoạn thơ trên và so sánh với ý nghĩa của thuật ngữ điểm tựa trong bộ môn Vật lí.

    Gợi ý: Mặc dù có nét nghĩa nào đó giống với thuật ngữ điểm tựa trong Vật lí (trong vật lí, điểm tựa là điểm cố định của một đòn bẩy, thông qua đó lực tác động được truyền tới lực cản; ở đoạn thơ này, điểm tựa có nghĩa một chỗ dựa tin tưởng, gánh trọng trách) nhưng từ điểm tựa ở đây không được dùng với tư cách là một thuật ngữ Vật lí mà nó được dùng với tư cách là ngôn ngữ nghệ thuật.

    4. Cho hai câu sau:

    a) Nước tự nhiên ở sông, hồ, ao, biển,… là một hỗn hợp.

    b) Đó là một chương trình biểu diễn hỗn hợp nhiều tiết mục.

    Từ hỗn hợp trong câu nào được dùng với ý nghĩa thuật ngữ? Biết rằng hỗn hợp hiểu theo môn Hoá học là “nhiều chất trộn lẫn vào nhau mà không hoá hợp thành một chất khác”, còn theo định nghĩa thông thường thì hỗn hợp là “gồm có nhiều thành phần trong đó mỗi thành phần vẫn không mất đi tính chất riêng của mình”.

    Gợi ý: hỗn hợp trong câu (a) được dùng với tư cách thuật ngữ hoá học.

    5. “Trong Sinh học, cá voi, cá heo được xếp vào lớp thú, vì tuy những động vật này có xương sống, ở dưới nước, bơi bằng vây, nhưng không thở bằng mang mà thở bằng phổi”. Dựa vào nhận định này, hãy định nghĩa thuật ngữ cá.

    Gợi ý: Cá là động vật có xương sống, ở dưới nước, bơi bằng vây, thở bằng mang. Như vậy, trong ngôn ngữ thông thường của chúng ta thì từ cá (cá voi, cá heo) không mang ý nghĩa chặt chẽ như định nghĩa của sinh học.

    6. Một trong những ý nghĩa cơ bản của thuật ngữ thị trường của Kinh tế học (thị: chợ – yếu tố Hán Việt) là chỉ nơi thường xuyên tiêu thụ hàng hoá; nhưng thuật ngữ thị trường (thị: thấy – yếu tố Hán Việt) của Vật lí lại khác hẳn: chỉ phần không gian mà mắt có thể quan sát được. Điều này có vi phạm nguyên tắc một thuật ngữ – một khái niệm không? Vì sao?

    Gợi ý: Hiện tượng trên là hiện tượng đồng âm khác nghĩa vẫn thấy trong ngôn ngữ; nó chỉ vi phạm nguyên tắc một thuật ngữ – một khái niệm khi thuộc cùng một lĩnh vực chuyên môn. Trong những lĩnh vực khoa học, kĩ thuật, công nghệ khác nhau, có thể có những từ ngữ giống nhau về âm nhưng lại là những thuật ngữ với nội hàm khác nhau hoàn toàn.

    Theo chúng tôi

    --- Bài cũ hơn ---

  • Hospitality Là Gì? Tất Cả Những Điều Bạn Cần Biết Về Ngành Hospitality
  • Hướng Dẫn Soạn Bài Thuật Ngữ
  • Các Chuyên Ngành Y Khoa Như ‘nhi Khoa’, ‘phụ Khoa’, ‘sản Khoa’, ‘lão Khoa’ Dịch Sang Tiếng Anh Như Thế Nào?
  • Thuật Ngữ Siêu Âm Không Trùng Với Thuật Ngữ Sản Khoa. Tại Sao Thời Kỳ Mang Thai Siêu Âm Khác Với Sản Khoa
  • Dịch Thuật Chuyên Ngành Sản Khoa
  • Soạn Bài Thuật Ngữ Hay Nhất

    --- Bài mới hơn ---

  • Soạn Bài Phong Cách Ngôn Ngữ Nghệ Thuật
  • Soạn Văn Lớp 10 Bài Phong Cách Ngôn Ngữ Nghệ Thuật Ngắn Gọn Hay Nhất
  • Soạn Bài Thuật Ngữ (Siêu Ngắn)
  • Soạn Văn Lớp 9 Bài Thuật Ngữ Chi Tiết, Ngắn Gọn Nhất
  • Soạn Văn 9 Ngắn Nhất Bài: Thuật Ngữ
  • Tài liệu hướng dẫn soạn bài thuật ngữ của Đọc Tài Liệu sẽ giúp bạn nắm vững kiến thức và trả lời tốt các câu hỏi trong sách giáo khoa qua 2 phần

    – Kiến thức cơ bản

    – Gợi ý trả lời câu hỏi sách giáo khoa (Trang 87 đến 90)

    Mời các bạn cùng tham khảo….

    Soạn bài thuật ngữ chi tiết

    Hướng dẫn trả lời các câu hỏi trên trang 87 đến trang 90 sách giáo khoa ngữ văn 9 tập 1.

    Thuật ngữ là gì

    1 – Trang 87 SGK

    So sánh hai cách giải thích về nghĩa của từ “nước” và từ “muối”

    So sánh hai cách giải thích từ nước và từ muối.

    Cách 1: Nêu những dấu hiệu bên ngoài, có thể quan sát được trực tiếp bằng giác quan. Cách giải thích này người thiếu kiến thức về hóa học cũng có thể hiểu được. Các từ muối và nước ở đây là từ thông thường.

    Cách 2: Nêu những tính chất, đặc trưng bên trong của đối tượng được giải thích. Những tính chất này là kết quả nghiên cứu khoa học. Cách giải thích này phải có những kiến thức hóa học thì mới hiểu được. Các từ muối, nước ở đây là thuật ngữ.

    2 – Trang 88 SGK

    Đọc các định nghĩa sau và trả lời câu hỏi

    Thạch nhũ là sản phẩm hình thành trong các hang động do sự nhỏ giọt của dung dịch đá vôi hoà tan trong nước có chứa axít cácbôníc.

    Bazơ là hợp chất mà phân tử gồm có một nguyên tử kim loại liên kết với một hay nhiều nhóm hiđrôxít.

    Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó.

    Phân số thập phân là phân số mà mẫu số là luỹ thừa của 10.

    a. Em đã học các định nghĩa này từ những bộ môn nào?

    b. Những từ ngữ này (in đậm) được định nghĩa chủ yếu được dùng trong các văn bản nào?

    a. Các định nghĩa trên thuộc các lĩnh vực là:

    – Thạch nhũ : thuật ngữ môn Địa lí.

    – Bơ-dơ : thuật ngữ môn Hóa học.

    – Ẩn dụ : thuật ngữ môn Ngữ văn.

    – Phân số thập phân : thuật ngữ môn Toán

    b. Những thuật ngữ trên chủ yếu dùng trong văn bản khoa học và công nghệ.

    Đặc điểm của thuật ngữ

    1 – Trang 88 SGK

    Thử tìm xem những thuật ngữ dẫn trong mục I.2 còn có ý nghĩa nào khác không?

    Thuật ngữ còn có trong các lĩnh vực khoa học, kĩ thuật, công nghệ mỗi thuật ngữ được biểu thị bằng một khái niệm và ngược lại

    – Mỗi khái niệm chỉ được biểu thị bằng một thuật ngữ

    – Đặc điểm này phụ hợp với yêu cầu về tính chính xác, thống nhất, tính quốc tế của khoa học, kĩ thuật, công nghệ

    2 – Trang 88 SGK

    Cho biết trong hai ví dụ sau, ở ví dụ nào, từ có sắc thái biểu cảm – Bài viết này chúng tôi chia sẻ với mong muốn giúp các bạn tham khảo, góp phần giúp cho bạn có thể để tự soạn bài thuật ngữ một cách tốt nhất. “Trong cách học, phải lấy tự học làm cố” – Chỉ khi bạn TỰ LÀM mới giúp bạn HIỂU HƠN VỀ BÀI HỌC và LUÔN ĐẠT ĐƯỢC KẾT QUẢ CAO.

    Thanh Long (Tổng hợp)

    --- Bài cũ hơn ---

  • Soạn Bài Thuật Ngữ Sbt Ngữ Văn 9 Tập 1
  • Giải Thích Thuật Ngữ Trong Tiểu Thuyết Ngôn Tình
  • Thuật Ngữ Thông Dụng Trong Tiểu Thuyết Ngôn Tình Trung Quốc
  • Giải Thích Những Thuật Ngữ Trong Ngôn Tình
  • Thuật Ngữ Ngân Hàng Tiếng Anh Thông Dụng Dành Cho Người Trong Ngành
  • Soạn Văn 9 Siêu Ngắn: Thuật Ngữ

    --- Bài mới hơn ---

  • Các Thuật Ngữ Sản Khoa Phụ Nữ Cần Phải Biết Khi Chuẩn Bị Mang Thai
  • Một Số Thuật Ngữ Hay Dùng Trong Chuyên Ngành Sản
  • Dịch Thuật Chuyên Ngành Sản Khoa
  • Thuật Ngữ Siêu Âm Không Trùng Với Thuật Ngữ Sản Khoa. Tại Sao Thời Kỳ Mang Thai Siêu Âm Khác Với Sản Khoa
  • Các Chuyên Ngành Y Khoa Như ‘nhi Khoa’, ‘phụ Khoa’, ‘sản Khoa’, ‘lão Khoa’ Dịch Sang Tiếng Anh Như Thế Nào?
  • Soạn bài: Thuật ngữ (siêu ngắn)

    I. Thuật ngữ là gì?

    Câu 1 (trang 87 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1)

    Ở cách giải thích thứ nhất, từ ngữ được giải thích dựa trên các đặc điểm bên ngoài của sự vật và dựa trên kinh nghiệm sẵn có.

    Cách giải thích thứ hai, từ ngữ được giải thích dựa trên các tri thức khoa học, qua nghiên cứu của các nhà khoa học.

    Câu 2 (trang 88 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1)

    + Định nghĩa về Thạch nhũ thuộc môn Địa lý

    + Định nghĩa về Ba-dơ thuộc môn Hóa học

    + Định nghĩa về Ẩn dụ thuộc môn Văn học

    + Định nghĩa về Phân số thập phân thuộc môn Toán học

    II. Đặc điểm của thuật ngữ

    Câu 1 (trang 88 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1)

    Những thuật ngữ được sử dụng ở mục I.2 chỉ biểu thị duy nhất một nghĩa

    Câu 2 (trang 88 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1)

    Trong hai ví dụ thì từ “muối” được sử dụng ở ví dụ b mang sắc thái nghệ thuật và có giá trị biểu cảm

    Luyện tập

    Câu 1 (trang 89 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1)

    + Lực – Lĩnh vực Vật lý

    + Xâm thực – Lĩnh vực Địa lý

    + Hiện tượng hóa học – Lĩnh vực Hóa học

    + Di chỉ – Lĩnh vực Lịch sử

    + Thụ phấn – Lĩnh vực Sinh học

    + Lưu lượng – Lĩnh vực Địa lí

    + Trọng lực – Lĩnh vực Vật lý

    + Khí áp – Lĩnh vực Địa lý

    + Đơn chất – Lĩnh vực Hóa học

    + Thị tộc phụ hệ – Lĩnh vực Lịch sử

    + Đường trung trực -Lĩnh vực Toán học

    Câu 2 (trang 90 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1)

    Điểm tựa ở trong đoạn trích không dùng như một thuật ngữ vật lý.

    Nó thể hiện ý nghĩa về sự tin tưởng vào lý tưởng cách mạng của thanh niên, tin tưởng vào khả năng và giao phó trọng trách lớn cho người chiến sĩ.

    Từ ngữ điểm tựa được sử dụng tạo nên một giá trị trị nghệ thuật lớn cho văn bản

    Câu 3 (trang 90 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1)

    Từ “hỗn hợp” trong các câu được dùng:

    a. Từ “hỗn hợp” trong trường hợp a được dùng với tư cách thuật ngữ

    b. Từ “hỗn hợp” trong trường hợp b được dùng như một từ ngữ thông thường

    – Đặt câu với từ “hỗn hợp” – nghĩa thông thường:

    + Hỗn hợp các tiết mục văn nghệ được diễn ra để chào mừng ngày lễ lớn của dân tộc

    + Dùng hỗn hợp nghệ và mật ong bôi lên da mặt thường xuyên giúp làn da trở nên mịn màng và sáng màu hơn.

    Câu 4 (trang 90 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1)

    Định nghĩa “cá”:

    – Thuật ngữ: Cá là loài động vật sống ở dưới nước, có xương sống, thở bằng mang và bơi bằng vây

    – Theo cách hiểu thông thường: Dù cá heo không thở bằng mang theo đặc tính sinh học của các loài cá những vẫn được gọi là cá vì chúng sống ở dưới nước.

    Câu 5 (trang 90 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1)

    Hiện tượng đồng âm trên không hề vi phạm nguyên tắc “một thuật ngữ, một khái niệm” trong phần Ghi nhớ.

    Vì: Từ “thị” được sử dụng ở hai lĩnh vực khác nhau, nó chỉ giống nhau về vỏ ngữ âm, ý nghĩa bên trong khác nhau.

    Tham khảo toàn bộ: Soạn văn 9 siêu ngắn tập 1

    --- Bài cũ hơn ---

  • Total War Saga: Thrones Of Britannia
  • Roh Là Gì? Xem Bí Kíp Cho Chủ Khách Sạn Thu Hút Khách Đặt Phòng
  • Roi Là Gì? Cách Tính Chỉ Số Roi Trong Kinh Doanh Khách Sạn
  • Roi Là Gì? Cách Tính Roi Trong Hoạt Động Kinh Doanh Dịch Vụ Lưu Trú
  • Roh Là Gì Và Các Thuật Ngữ Về Phòng Khách Sạn Lễ Tân Cần Biết
  • Soạn Bài Thuật Ngữ Văn Lớp 9

    --- Bài mới hơn ---

  • Một Số Thuật Ngữ Chuyên Ngành Trong Luật Bảo Vệ Môi Trường
  • Làm Sao Để Hiểu Các Con Số Và Thuật Ngữ Về Virus Corona?
  • Chữ Viết Tắt Tiếng Anh Trong Thương Mại, Tài Chính Ngân Hàng Phần 1
  • Thuật Ngữ Và Từ Viết Tắt Thường Dùng Của Ngành Hàng Hải
  • Một Số Từ Viết Tắt Và Thuật Ngữ Tiếng Anh Trong Hàng Hải
  • Bài làm I. Thuật ngữ là gì?

    Câu 1: So sánh hai cách giải thích sau đây về nghĩa của từ nước và từ muối.

    – a, Có thể nhận thấy được chính cách giải thích thứ nhất chỉ dừng lại ở những việc nên đặc tính bên ngoài của sự vật. Và đó được xem là cách giải thích hình thành trên cơ sở kinh nghiệm và lại có tính chất cảm tính.

    – b, Ngay ở cách giải thích thứ hai này cũng đã lại được thể hiện được đặc tính bên trong của sự vật. Ta nhận thấy được chính những đặc tính này phải qua nghiên cứu bằng lí thuyết cùng với phương pháp khoa học.

    Câu 2: Các em hãy chỉ ra các định nghĩa trên của những bộ môn khoa học khác nhau:

    – Thạch nhũ: Chính là thuật ngữ bộ môn Địa lí

    – Bazơ: thuật ngữ của bộ môn Hoá học

    – Ẩn dụ: thuật ngữ của bộ môn Ngữ văn

    – Phân số thập phân: Chính là thuật ngữ môn Toán học.

    II. Đặc điểm của thuật ngữ

    Câu 1: Thử tìm xem những thuật ngữ dẫn trong mục 1.2 ở trôn còn có nghĩa nào khác không?

    Ở trong mỗi lĩnh vực khoa học, kĩ thuật, công nghệ thì ta đều nhận thấy được mỗi thuật ngữ dường như cũng chỉ biểu thị bằng một khái niệm và ngược lại. Cứ mỗi khái niệm lại có thể chỉ được biểu thị bằng một thuật ngữ. Nhờ đặc điểm này phù hợp với yêu cầu về tính chính xác, hơn nữa lại mang được một sự thống nhất, tính quốc tế của khoa học, kĩ thuật và cả công nghệ.

    Câu 2: Cho biết trong hai ví dụ sau, ở ví dụ nào, từ muối có sắc thái biểu cảm.

    a) Muôi là một hợp chất có thể hoù tan trong nước.

    b) Tay nâng chén muối đĩa gừng, Gừng cay muối mặn xin đừng quen nhau. (Ca dao)

    Nhận xét ta thấy được: Muối ở trường hợp (b) lại được dùng theo phong cách văn bản nghệ thuật, chính vì thế mà từ “muối” ở đây cũng lại mang được sắc thái biểu cảm. Còn đối với muối ở trường hợp (a) là thuật ngữ nó được dùng theo ngôn ngữ khoa học và càng không mang sắc thái biểu cảm.

    Câu 1: Vận dụng kiến thức đã học ở các môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Toán học, Vật lí, Hoá học, Sinh học để tìm thuật ngữ thích hợp với mỗi chỗ trống. Cho biết mỗi thuật ngữ vừa tìm được thuộc lĩnh vực khoa học nào.

    – Lực: Chính là tác dụng đẩy kéo của vật này lên vật khác (Vật lý)

    – Xâm thực: Được hiểu là quá trình phá hủy lớp đất đá phủ trên mặt đất, nó do các tác nhân có thể được kể đển như gió, sóng biển, băng hà hay nước chảy… (Địa lý)

    – Hiện tượng hóa học: Được hiểu là hiện tượng sinh ra chất mới. (Hóa học)

    – Di chỉ: Chính là những dấu vết của người xưa mà đã cư trú và sinh sống (Lịch sử).

    – Thụ phấn: Được coi là hiện tượng hạt phấn tiếp xúc với nhị hoa (Sinh học).

    – Lưu lượng: Hiểu là lượng nước chảy qua mặt cắt ngang lòng sông ở một điểm nào đó, ở ngay trong một giây đồng hồ (Địa lí).

    – Trọng lực: Chính là lực hút của trái đất (Địa lý)

    – Khí áp: Được hiểu là sức nén của khí quyển lên bề mặt trái đất (Địa lý)

    – Thị tộc phụ hệ: Được xem chính là những dòng họ trong đó người đàn ông lại luôn luôn có quyền hơn người phụ nữ.

    – Đường trung trực: Chính là đường thẳng vuông góc với một đoạn thẳng tại điểm giữa đoạn ấy (Toán học).

    Câu 2: Đọc đoạn trích sau đây: Nếu được lùm hạt giống để mùa sau Nếu lịch sử chọn ta lùm điểm tựa Vui gì hơn làm người lính đi đầu Trong đêm tối, tim ta là ngọn lửa! (Tố Hữu, Chào xuân 67) Trong đoạn trích này, điểm tựa có đưực dùng như một thuật ngữ Vật lí hay không? Ở đây, nó có ý nghĩa gì?

    “Điểm tựa” mặc dù có nét nghĩa nào đó giống với thuật ngữ cùng tên điểm tựa trong Vật lí (trong vật lí thì điểm tựa được hiểu là điểm cố định của một đòn bẩy, thông qua đó mà chính lực tác động được truyền tới lực cản; Ta nhận thấy được ở đoạn thơ này, điểm tựa thực sự cũng lại có được ý nghĩa chính là một chỗ dựa tin tưởng, gánh trọng trách) Thế nhưng từ điểm tựa ở đây không được dùng với tư cách là một thuật ngữ Vật lí, mà thuật ngữ này lại được dùng với tư cách là ngôn ngữ nghệ thuật độc đáo.

    Câu 3: Trong hoá học, thuật ngữ hỗn hợp được định nghĩa là “nhiều chất trộn lẫn vào nhau mà không hoá hợp thành một chất khác”, còn từ hỗn hợp hiểu theo nghĩa thông thường là “gồm có nhiều thành phần trong dó mỗi thành phần vẫn không mất tính chất riêng của mình”. Cho biết trong hai câu sau đây, trường hợp nào hỗn hợp dưực dùng như một thuật ngữ, trường hợp nào hỗn hợp dược dùng như một từ thông thường.

    a) Nước tự nhiên ở ao, hồ, sông, biển,… là một hỗn hợp.

    b) Dó là một chương trình biểu diễn hỗn hợp nhiều tiết mục. Hãy đặt câu với từ hỗn hợp dùng theo nghĩa thông thường.

    – Nhận thấy được chính từ hỗn hợp trong câu (a) lại được dùng với tư cách thuật ngữ hoá học.

    – Từ hỗn hợp trong câu (b) thì cũng lại được dùng như một từ ngữ thông thường.

    VD: Trộn lẫn tinh bột nghệ với sữa tươi, pha thêm một chút mật ong cho đến khi được một hỗn hợp dẻo, lúc đó dùng để đắp lên mặt. (ý nghĩa thông thường)

    Câu 4: Trong sinh học, cá voi, cá heo được xếp vào lớp thú, vì tuy những động vật này có xương sống, ở dưới nước, bơi bằng vây nhưng không thở bằng mang mà thở bằng phổi.

    Căn cứ vào cách xác dịnh của sinh học, hãy định nghĩa thuật ngữ cá. Có gì khác nhau giữa nghĩa của thuật ngữ này với nghĩa của từ cá theo cách hiểu thông thường của người Việt (thể hiện qua cách gọi cú voi, cá heo)?

    Cá: chính là động vật có xương sống, ở dưới nước, bơi bằng vây, thở bằng mang. Như vậy, ta có thể nhận xét thấy được ở trong ngôn ngữ thông thường của chúng ta thì từ cá (cá voi, cá heo) đều không mang ý nghĩa chặt chẽ như định nghĩa của sinh học được đưa ra.

    Câu 5: Trong kinh tế học, thuật ngữ thị trường (thị: chợ – yếu tố Hán Việt) chỉ nơi thường xuyên tiêu thụ hàng hoá, còn trong quang học (phân ngành vật lí nghiên cứu về ánh sáng và tương tác của ánh sáng vơi vật chất), thuật ngữ thị trường (thị: thây – yếu tố Hán Việt) chỉ phần không gian mà mắt có thể quan sát được.

    Hiện tượng đồng âm này có vi phạm nguyên tắc một thuật ngữ – một khái niệm đã nêu ở phần Ghi nhớ không? Vì sao?

    Ta nhận thấy được chính một trong những ý nghĩa cơ bản của thuật ngữ thị trường của Kinh tế học (thị: chợ – yếu tố Hán Việt) còn chính là chỉ nơi thường xuyên tiêu thụ hàng hoá. Thế nhưng ta hiểu được thuật ngữ thị trường (thị: thấy – yếu tố Hán Việt) của Vật lí dường như cũng lại khác hẳn: đó cũng chỉ là phần không gian mà mắt có thể quan sát được mà thôi.

    Nhận xét ta nhận thấy được chính hiện tượng trên là hiện tượng đồng âm khác nghĩa vẫn thấy trong ngôn ngữ. Nó chỉ vi phạm nguyên tắc một thuật ngữ – một khái niệm khi thuộc cùng một lĩnh vực chuyên môn. Thế rồi chính trong những lĩnh vực khoa học, kĩ thuật cũng như ở trong các ngành công nghệ khác nhau, có thể có biết bao nhiêu từ ngữ giống nhau về âm nhưng lại là những thuật ngữ mà trong đó nó chứa được rất nhiều nội hàm khác nhau hoàn toàn.

    Chúc các em học tốt!

    --- Bài cũ hơn ---

  • Bài 5. Từ Ngữ Địa Phương Và Biệt Ngữ Xã Hội
  • Tìm Hiểu Về Từ Ngữ Địa Phương Và Biệt Ngữ Xã Hội Là Gì?
  • Kì Lân (Unicorn) Trong Lĩnh Vực Khởi Nghiệp Và Định Giá Các Công Ty Kì Lân
  • Thuật Ngữ “startup Kỳ Lân” Là Gì? Tại Sao Các Công Ty Lại Muốn Trở Thành Kỳ Lân?
  • Tại Sao Các Startup Tỷ Usd Được Gọi Là Kỳ Lân?
  • Soạn Bài Thuật Ngữ Đầy Đủ Nhất

    --- Bài mới hơn ---

  • Giáo Án Môn Ngữ Lớp 9
  • 1️⃣ Những Cụm Từ/ Thuật Ngữ Hay Sử Dụng Trong Local Brand Bạn Cần Biết ™️ Xemweb.info
  • Tập Gym Là Gì? Các Thuật Ngữ Hay Dùng Trong Phòng Tập Gym
  • Gym Là Gì? Các Thuật Ngữ Trong Phòng Tập Gym
  • Gym Là Gì? Những Thuật Ngữ Phổ Biến Trong Tập Gym
  • Câu 1 (Trang 87 SGK Ngữ văn 9 tập 1)

    Cách giải thích nghĩa của hai từ “nước” và “muối”:

    – Cách giải thích thứ nhất: Đây là cách giải thích theo nghĩa gốc, nghĩa thông thường của hai cụm từ “nước” và “muối”

    Quan sát từ những dấu hiệu để nhận biết bằng các giác quan, khẳng định đây là sự vật tồn tại trong tự nhiên

    – Cách giải thích thứ hai: Đây chính là thuật ngữ. Hai từ “nước” và “muối” ý chỉ từ ngữ về chuyên ngành khoa học, chỉ có những người cũng am hiểu về khoa học mới có thể hiểu được nghĩa của từ này. Ngoài ra, nó khác với cách giải thích thứ nhất ở chỗ: cách giải thích thứ nhất nêu ra các dấu hiện nhận biết đặc trưng ở bên ngoài, cái mà ai cũng có thể thấy và nhận biết được còn cách giải thích thứ hai thiên về những tính chất bên trong, phải là người có chuyên môn và am hiểu về lĩnh vực mới có thể hiểu hết được.

    Câu 2 (Trang 87 SGK Ngữ văn 9 tập 1)

    Bốn cụm từ: thạch nhũ, Ba zơ, ẩn dụ, phân số thập phân đều là những thuật ngữ chuyên ngành của các môn lần lượt là Địa lí, Hóa học, Ngữ văn và Toán học

    Những thuật ngữ trên chủ yếu dùng trong văn bản khoa học và công nghệ.

    II. Đặc điểm của thuật ngữ

    Câu 1 (Trang 88 SGK Ngữ văn 9 tập 1)

    Hai thuật ngữ đều thể hiện một ý giống nhau và có nghĩa giống nhau

    Câu 2 (Trang 88 SGK Ngữ văn 9 tập 1)

    – Từ muối trong câu (a) – Muối là một tập hợp chất có thể hòa tan trong nước – là nghĩa thuật ngữ, chỉ có một nghĩa.

    – Từ muối thứ hai trong câu (b) (Tay nâng chén muối đĩa gừng – Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau) là từ thông thường ở đây được dùng theo sắc thái biểu cảm (gợi lên nỗi vất vả đã nếm trải).

    Câu 1 (Trang 88 SGK Ngữ văn 9 tập 1)

    Vận dụng kiến thức đã học ở các môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Toán học, Vật lí, Hóa học, Sinh học để điền thuật ngữ thích hợp vào chỗ trống và xác định mỗi thuật ngữ được điền vào thuộc lĩnh vực khoa học nào.

    – Lực (Vật lí)

    – Xâm thực (Địa lí)

    – Hiện tượng hóa học (Hóa học)

    – Di chỉ (Lịch sử)

    – Thụ phấn (Sinh học)

    – Lưu lượng (Địa lí)

    – Trọng lực (Địa lí)

    – Khí áp (Địa lí)

    – Thị tộc phụ hệ (Lịch sử)

    – Đường trung trực (Toán học)

    Câu 2 (Trang 88 SGK Ngữ văn 9 tập 1)

    Nghĩa của từ điểm tựa:

    – Thuật ngữ điểm tựa trong vật lí: điểm cố định của một đòn bẩy, qua đó lực tác động được truyền tới lực cản

    – Thuật ngữ điểm tựa trong câu văn: có nghĩa là một chỗ dựa đáng tin cậy, mang theo trách nhiệm, trọng trách

    Do đó, từ điểm tựa trong ý văn này không phải thuật ngữ Vật lí mà được sử dụng trên tư cách là một ngôn ngữ nghệ thuật trong văn chương.

    Câu 3 (Trang 88 SGK Ngữ văn 9 tập 1)

    – Trường hợp a: Từ hỗn hợp được dùng như một thuật ngữ “Nước tự nhiên ở sông, hồ, ao, biển,… là một hỗn hợp”

    – Trường hợp b: Được dùng theo nghĩa phổ thông, nghĩa thông thường: “Đó là một chương trình biểu diễn hỗn hợp nhiều tiết mục”

    – Đặt câu với từ hỗn hợp dùng theo nghĩa thông thường:

    Dùng hỗn hợp phân chuồng và phân hóa học thì tốt hơn dùng riêng rẽ.

    Câu 4 (Trang 88 SGK Ngữ văn 9 tập 1)

    Theo cách hiểu thông thường của người Việt (thể hiện qua cách gọi cá voi, cá heo và có thể kể thêm cá sấu), cá không nhất thiết phải thở bằng mang.

    Đây là thuật ngữ “cá” trong sinh học: là một động vật sống ở dưới nước, có xương sống, bơi bằng vây, thở bằng mang

    Câu 5 (Trang 88 SGK Ngữ văn 9 tập 1)

    Thuật ngữ “thị trường” vừa thuộc ngành kinh tế học, vừa thuộc bộ môn Vật lí

    – Đối với ngành kinh tế học: thị trường là nơi hàng hóa được tiêu thụ, mua bán, trao đổi

    – Đối với môn Vật lí: thị trường là không gian mà mắt có thể quan sát được

    Như vậy, đây chính là hiện tượng đồng âm nhưng lại khác nghĩa. Hai thuật ngữ giống nhau có thể cùng tồn tại trong những chuyên ngành khác nhau, mang những nét nghĩa và nội hàm khác nhau tùy theo trường không gian mà chúng thể hiện.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Giáo Án Bài Phong Cách Ngôn Ngữ Nghệ Thuật
  • Soạn Bài Thuật Ngữ Lớp 9 Ngắn Gọn
  • Từ Vựng Tiếng Anh Môn Toán Lớp 8 Trong Violympic Toán Quốc Tế
  • Từ Vựng Tiếng Anh Về Toán Học Cho Trẻ Em Lớp 5 (Tiếp)
  • Soạn Văn 9 Vnen Bài 4: Chuyện Người Con Gái Nam Xương
  • Web hay
  • Guest-posts
  • Chủ đề top 10
  • Chủ đề top 20
  • Chủ đề top 30
  • Chủ đề top 40
  • Chủ đề top 50
  • Bài viết top 10
  • Bài viết top 20
  • Bài viết top 30
  • Bài viết top 40
  • Bài viết top 50